چشم ساختمانی است کروی که برای تنظیم نمودن نوربرروی گیرنده های به خصوصی که به روشنایی پاسخ میدهند طراحی شده است وازسه لایه به نامهای صلبیه,مشیمیه وشبکیه تشکیل میشود که دراطراف حفره چشمی قراردارند.
صلبیه:
صلبیه بافت همبند متراکمی است که رنگی کدر دارد وکارآن حفظ شکل کرویت چشم است. ضخیم ترین قسمت صلبیه در نزدیکی عصب اوپتیک است.سطح خارجی آن سفیدرنگ وصاف است وتوسط کپسولی به نام تنونس پوشیده شده است. بخش قدامی آن به وسیله ملتحمه روکش شده که با آن میتوان صلبیه را به صورت سفیدی چشم میتوان دید. صلبیه فاقد رگ می باشد ولی بافت بین ملتحمه وصلبیه واجدرگ است قرنیه: درادامه صلبیه است وبسیارشفاف است. قرنیه ازعنبیه به وسیله فضایی به نام اطاق قدامی چشم جدا میباشد. قرنیه به وسیله عصب افتالمیک وعصب مژگانی عصب دهی میشود.
مشیمیه: شامل یک لایه نازک رنگدانه دارخارجی که قسمت خلفی صلبیه را ازشبکیه جدا میکند ویک لایه عروقی داخلی می باشد. محل ختم مشیمیه ناحیه ای است به نام حاشیه دندانه دارکه جسم مژگانی ازآنجا منشا میگیرد.
جسم مژگانی: در بخش قدامی مشیمیه واقع است ویک ساختمان حلقوی است که درپشت محل اتصال قرنیه به صلبیه قرارگرفته وشامل دوبخش زوائد مژگانی وعضله مژگانی است. زوائد مژگانی به رباطهای آویزان کننده عدسی متصل است وعضله مژگانی باعث تنظیم عدسی برای دید نزدیک به کارمیرود یعنی باعث شل شدن رشته های آویزان کننده عدسی میشوند .بنابراین عدسی برآمده ترمیشود.هردوقسمت عضله مژگانی به وسیله پاراسمپاتیک وعصب زوج سوم عصب میگیرد.
عنبیه: قسمت رنگی وقدامی چشم است که در بخش مرکزی خود سوراخی به نام مردمک دارد. با تنظیم اندازه مردمک مقدار نور ورودی به چشم کنترل می شود. رنگ عنبیه مربوط به وجود بافت همبند آن است که حاوی سلولهای رنگدانه است. اگرسلولهای رنگ دانه کم باشد یا موجود نباشد رنگ عنبیه آبی خواهد بود. عنبیه دارای دو دسته عضله صاف حلقوی وشعاعی است که به ترتیب عمل تنگ کننده وگشادکننده اسفنکترمردمک را عهده دار می باشد. شبکیه: شبکیه یا پوشش عصبی, لایه ظریف ونازک داخلی کره چشم است که در عقب با عصب اوپتیک یکی می شود. درمرکز خلفی شبکیه ناحیه بیضی شکل زرد رنگی به نام لکه زرد وجود دارد که دروسط آن فرورفتگی مرکزی موجود است که برای دید دقیق تراختصاص یافته است.حدود سه میلیمترداخلتراز لکه زرد منطقه ای به نام صفحه یا دیسک بینایی وجود دارددراین محل عصب بینایی شبکیه راترک میکنداین صفحه چون فاقد سلولهای استوانه ای ومخروطی است به آن نقطه کورمیگویند ونسبت به نورحساس نیست.
محتویات کره چشم:
1-مایع زلالیه:در فضای بین قرنیه درجلو وعدسی در عقب وجود دارد.زلالیه به وسیله مویرگهای زوائد مژگانی به داخل اطاقک خلفی ترشح شده وازآنجا وارد اطاقک قدامی گشته وازطریق وریدهای مژگانی قدامی گشته وازطریق وریدهای مژگانی قدامی وکانال شبکیه اشلم تخلیه می گردند. اشکال در تخلیه زلالیه باعث بالا رفتن فشارمایع زلالیه شده وحالتی به نام آب سیاه را ایجاد میکند. 2-مایع زجاجیه: ماده ژله مانند بیرنگ است که بخش خلفی کره چشم راپرمیکند ودر عقب به صفحه بینایی ودرجلو به حاشیه دندانه دار چسبیده است ودروسط آزاد ودرتماس با شبکیه است.فشاردرون مایع مذکور به حفظ شکل کره چشم ونگهداری شبکیه دربرابرمشیمیه کمک میکند. 3-عدسی: ساختمانی است محدب الطرفین وشفاف که دربین بخشهای قدامی وخلفی چشم قراردارد. ساختمان عدسی شامل کپسول الاستیک,اپی تلیوم مکعبی والیاف عدسی می باشد.
عضلات چشم: درکاسه چشم هفت عضله وجود دارد:
1.عضله بالابرنده پلک فوقانی(پلک فوقانی را بلندکرده وبالا می برد)
2.عضله راست فوقانی(چشم رابه طرف بالا وداخل می کشد)
3.عضله راست تحتانی(چشم رابه طرف پائین وداخل می کشد)
4.عضله راست داخلی(چشم رابه طرف داخل میکشد)
5.عضله راست خارجی(چشم رابه طرف خارج می کشد)
6.عضله مایل فوقانی(چشم را به طرف پائین وخارج می چرخاند)
7.عضله مایل تحتانی(چشم رابه طرف بالا وخارج می چرخاند)
عصب زوج چهاربه عضله مایل فوقانی عصب داده ودرنتیجه برای سهولت دریادگیری آن را به اختصارSO4می نامیم وعصب زوج ششم به عضله مستقیم خارجی وبقیه عضلات چشم ازعصب زوج سوم عصب دریافت میکنند.
غده اشکی وپلک ها: این غده دربخش فوقانی خارجی کاسه چشم ودرفرورفتگی ازاستخوان حدقه قراردارد وترشحات آن ازطریق مجاری متعددی به ملتحمه وازآن جا به کیسه اشکی واقع درگوشه داخلی چشم منتقل وسپس کیسه اشکی نیزتوسط مجرای اشکی بینی به مئاتوس تحتانی بینی منتهی می شود. بخش پاراسمپاتیک عصب زوج هفت محرک ترشح اشک می باشد. پلک هانیزدوچین پوستی هستندکه ازاطراف باجدارکاسه چشم مرتبط بوده ودرجلوازیکدیگر فاصله داشته وشکاف پلکی راایجاد میکنند.درساختمان پلک ازسطح به عمق,پوست,عضلات حلقوی چشم وصفحه تارسی وجود دارند.